Nazariy mexanika

Nazariy mexanika nimani o‘rgatadi?

{= Material jismlar harakatining umumiy qonunlari va ularning muvozanatlari, shuningdek jismlarning bir – biri bilan o’zaro ta’sirini o‘rganadigan fanga nazariy mexanika deyiladi.

~ Harakat qonunlarini o’rgatuvchi fanga nazariy mexanika fani deyiladi.

~Harakat turlari va ularning traektoriyalarini o‘rgatuvchi fanga nazariy mexanika deyiladi.

~ Material jismlarining fizik xususiyatlarini o‘rganadigan fanga nazariy mexanika fani deyiladi}

Mexanik harakat deb nimaga aytiladi?

{=Jismlarning fazoda vaqtga bog’liq bir –biriga nisbatan vaziyatini o‘zgartirishiga mexanik harakat deyiladi.

~Tekislikda jismlarning bir –biriga nisbatan vaziyatining o‘zgarishiga aytiladi.

~Jismning vaqtga bog’liq xolatining o‘zgarishiga mexanik harakat deyiladi.

~ Jism bo’laklarini vaqtga bog’liq holatining o‘zgarishiga mexanik harakat deyiladi}

Statika deb nimaga aytiladi?

{= Kuchlar to‘g‘risida umumiy bilim beruvchi va kuchlar ta’siridagi material jismlarning muvozanatini o’rgatuvchi nazariy mexanikaning bo’limiga statika deyiladi.

~  Jismlarning kuchlar ta’siridagi harakatini o’rgatuvchi nazariy mexanikaning bo‘limiga aytiladi.

~ Jismlarning muvozanat shartlarini o’rgatadigan nazariy mexanikaning bo‘limiga aytiladi.

~ Jismlarga ta’sir etuvchi kuchlar xaqida bilim beruvchi nazariy mexanikaning bo‘limiga aytiladi}

Kuch deb nimaga aytiladi?

{= Moddiy nuqtalarning o’zaro ta’sirlarining miqdoriy o’lchoviga kuch deb aytiladi.

~ Moddiy nuqtalarning o’zaro ta’sirini xarakterlovchi kattalikka kuch deb ataladi.

~ Moddiy nuqtalarning o’zaro vaziyatini xarakterlovchi kattalikka kuch deb aytiladi.

~ Moddiy nuqtalarni ko’chishini xarakterlovchi kattalikka kuch deb ataladi}

Moddiy nuqta deb nimaga aytiladi?

{= Qaralayotgan holda o’lchamlari kichik, shakli hisobga olinmaydigan jismlar

~  Qaralayotgan holda tezligi va tezlanishi hisobga olinmaydigan jismlar

~ Qaralayotgan holda trayektoriyasi hisobga olinmaydigan jismlar

~ Qaralayotgan holda muvozanati hisobga olinmaydigan jismlar}

Klassik mexanikada … jismlarning harakatiga bog`liq emas deb

qaraladi, shuningdek, jismning massasi uning … bog`liq bo`lmagan

o`zgarmas miqdor deb qaraladi. Nuqtalar o’rniga mos javobni tanlang.

{=vaqt va fazo, tezligiga

~yer va osmon, radiusiga

~vaqt va tezlik, fazoga

~fazo va tezlik, vaqtga}

Statika masalalari qanday usullarda yechiladi

{=analitik va geometrik

~mantiqiy va statik aniq

~analitik va statik noaniq

~geometrik va mantiqiy}

Agar kuchlar sistemasi bitta kuch bilan almashtirilganda jism holati

o`zgarmasa, bu kuch berilgan kuchlar sistemasining … deyiladi. Nuqtalar o’rniga mos so’zni qo’ying.

{= teng ta‘sir etuvchisi

~ ekvivalent kuchlar sistemasi

~ parallel kuchlar markazi

~ deformatsiyasi}

Kuchlar sistemasi ta‘sirida jism tinch holatda bo`lsa, bunday kuchlar sistemasiga … kuchlar sistemasi deyiladi

{= muvozanatlashuvchi

~ deformatsiyalanuvchi

~ teng ta’sir etuvchi

~ markazdan qochiruvchi}

Nazariy mexanika qanday qismlargaga bo’lib o’rganiladi?

{= statika, kinematika, dinamika

~ mexanika, dinamika, optika

~ statika, kinematika, kibernitika

~ mexanika, analitik mexanika, tutash muhitlar mexanikasi}

Moddiy nuqta deb nimaga aytiladi?

{= Qaralayotgan holda o’lchamlari kichik, shakli hisobga olinmaydigan jismlar

~  Qaralayotgan holda tezligi va tezlanishi hisobga olinmaydigan jismlar

~ Qaralayotgan holda trayektoriyasi hisobga olinmaydigan jismlar

~ Qaralayotgan holda muvozanati hisobga olinmaydigan jismlar}

Klassik mexanikada … jismlarning harakatiga bog`liq emas deb

qaraladi, shuningdek, jismning massasi uning … bog`liq bo`lmagan

o`zgarmas miqdor deb qaraladi. Nuqtalar o’rniga mos javobni tanlang.

{=  vaqt va fazo, tezligiga

~ yer va osmon, radiusiga

~ vaqt va tezlik, fazoga

~ fazo va tezlik, vaqtga}

Statika masalalari qanday usullarda yechiladi

{=  analitik va geometrik

~ mantiqiy va statik aniq

~ analitik va statik noaniq

~ geometrik va mantiqiy}

Agar kuchlar sistemasi bitta kuch bilan almashtirilganda jism holati

o`zgarmasa, bu kuch berilgan kuchlar sistemasining … deyiladi. Nuqtalar o’rniga mos so’zni qo’ying.

{= teng ta‘sir etuvchisi

~ ekvivalent kuchlar sistemasi

~ parallel kuchlar markazi

~ deformatsiyasi}

Kuchlar sistemasi ta‘sirida jism tinch holatda bo`lsa, bunday kuchlar sistemasiga … kuchlar sistemasi deyiladi

{= muvozanatlashuvchi

~ deformatsiyalanuvchi

~ teng ta’sir etuvchi

~ markazdan qochiruvchi}

Statikaning birinchi aksiomasini aniqlang.

{= Erkin jismning istalgan ikki nuqtasiga miqdorlari teng, yo’nalishi esa shu nuqtalardan o’tuvchi to’g’ri chiziq bo’yicha qarama-qarshi tomonga yo’nalgan ikkita kuch ta’sir etsa, bunday kuchlar ta’sirida jism muvozanatda bo’ladi.

~ Erkin bo’lmagan jismning istalgan nuqtasiga miqdorlari teng, yo’nalishi esa shu nuqtalardan o’tuvchi to’g’ri chiziq bo’yicha qarama-qarshi tomonga yo’nalgan ikkita kuch ta’sir etsa, bunday kuchlar ta’sirida jism muvozanatda bo’ladi.

~ Bog’langan jismning istalgan ikki nuqtasiga miqdorlari teng, yo’nalishi esa shu nuqtalardan o’tuvchi to’g’ri chiziq bo’yicha qarama-qarshi tomonga yo’nalgan kuch ta’sir etsa, bunday kuchlar ta’sirida jism muvozanatda bo’ladi.

~ Erkin jismning istalgan ikki nuqtasiga miqdorlari teng bo’lmagan, yo’nalishi esa shu nuqtalardan o’tuvchi to’g’ri chiziq bo’yicha qarama-qarshi tomonga yo’nalgan ikkita kuch ta’sir etsa bunday kuchlar ta’sirida jism muvozanatda bo’ladi}

Statikaning ikkinchi aksiomasini aniqlang.

{= Nolga ekvivalent sistemani jismga ta’sir etuvchi kuchlar sistemasiga qo’shish yoki undan ayirish bilan kuchlar sistemasining jismga ta’siri o’zgarmaydi.

 ~ Nol sistemani jismga ta’sir etuvchi kuchlar sistemasiga qo’shish bilan kuchlar sistemasining jismga ta’sir o’zgarmaydi.

~ Nolga ekvivalent bo’lmagan sistemani jismga ta’sir etuvchi kuchlar sistemasidan ayrimi bilan kuchlar sistemasining jismga t’siri o’zgarmaydi.

~ Nolga ekvivalet sistemani jismga ta’sir etuvchi kuchlar sistemasiga jismga ta’siri o’zgarmaydi}

Statikaning uchinchi aksiomasini aniqlang.

{= Jismning biror nuqtasiga qo’yilgan turli yo’nalishdagi ikki kuchning teng ta’siri etuvchisi miqdor jihatdan shu kuchlarga qurilgan parallelogramning ular qo’yilgan nuqtasidan o’tuvchi dioganaliga teng bo’lib shu dioganal bo’ylab yo’naladi.

~ Jismning biror nuqtasiga qo’yilgan turli yo’nalishdagi ikki kuchning teng ta’siri etuvchisi miqdor jihatdan shu kuchlarga qurilgan parallelogramning ular qo’yilmagan nuqtasidan o’tuvchi dioganaliga teng bo’lib, shu dioganal bo’ylab yo’nalishi.

~ Jismning turli nuqtasiga    qo’yilgan to’g’ri yo’nalishdagi kuchlarning teng ta’sir etuvchisi miqdor jihatdan shu kuchlarga qurilgan parollelogramning ular nuqtasidagi o’tuvchi dioganaliga teng bo’lib, shu dioganal bo’ylab yo’naladi.

~ Jismning uch nuqtasiga qo’yilgan turli yo’nalishdagi ikki kuchning ta’sir etuvchisi miqdor jihatdan shu kuchlarga qo’yilgan parollelogramning ular qo’yilgan nuqtasidan o’tuvchi dioganaliga teng bo’lib, shu dioganal bo’ylab yo’naladi.}

Statikaning to’rtinchi aksiomasini ko’rsating.

{= Ikki muvozanatdagi jism bir – biri bilan o’zaro teng va bir to’g’ri chiziq bo’ylab qarama –qarshi tomonga yo’nalgan kuchlar bilan ta’sirlashadi.

~  Jismlarning aks ta’siri teng va to’g’ri chiziq bo’ylab qarama –qarshi tomonga yo’naladi.

~  Jismlarning bir biriga ta’siri o’zaro teng va bir to’g’ri chiziq bo’ylab bir tomonga yo’naladi.

~  Jismlarning bir –biriga ta’siri qarama –qarshi yo’naladi}

Statikaning beshinchi aksiomasini aniqlang.

{= Berilgan kuchlar ta’sirida deformatsiyalanadigan jism muvozanat holatiga absolyut qattiq jismga aylansa, uning muvozanati o’zgaradi.

~ Berilgan kuchlar ta’sirida deformatsiyalanmaydigan jism muvozanat holatida absolyut qattiq jismga aylansa, uning muvozanati o’zgarmaydi.

~ Kuchlar ta’sirida deformatsiyalanadigan jism vaznsiz jismga aylansa, uning muvozanati o’zgarmaydi.

~ Berilgan kuchlar ta’sirida jism absolyut qattiq jismga aylansa, uning muvozanati o’zgarmaydi.}

Bog’langan jism deb nimaga aytiladi?

{= Jismning harakati yoki holati biror sabab bilan cheklangan bo’lsa, unga bog’langan jism deyiladi.

~ Jismning harakati yoki biror sabab bilan cheklanmagan bo’lsa, unga bog’langan jism deyiladi.

~ Jismning o’lchamlari cheklangan bo’lsa, unga bog’langan jism deyiladi.

~ Jismning harakati yoki holati ixtiyoriy bo’lsa unga bog’langan jism deyiladi}

Bog’lanish deb nimaga aytiladi?

{= Jismning holati yoki harakatini cheklovchi sababga bog’lanish deyiladi.

~  Jismning harakati yoki holatiga ta’sir etmaydigan sabab bog’lanish deyiladi.

~ Jismning holatiga ta’sir etmaydigan sabab bog’lanish deyiladi.

~ Fazoda jism istalgan holatini olishiga imkon beruvchi sababga bog’lanish deyiladi}

Bog’lanishning qanday turlari mavjud

{= silliq sirt vositasida, sharnirli, ip va zanjirlar

~ silliq sirt vositasida, sharnirli, masofaviy

~ sharnirli, ip va zanjirlar

~ silliq sirt vositasida, sharnirli, masofaviy, inersial}

Statikaning nechanchi aksiomasi parallelogramm aksiomasi deb ham ataladi?

{= 3

~ 1

~ 2

~ 4}

Statika masalalarini yechishda kuchlarni qanday usullarda qo’shish mumkin?

{= geometrik va analitik

~ statik va dinamik

~ geometrik va statik

~ dinamik va analitik}

Kuchlar sistemasining geometrik yig’indisiga teng bo’lgan kattalik berilgan kuchlar sistemasining … deb ataladi. Nuqtalar o’rniga mos so’zni qo’ying

{= bosh vektori

~ uch kuch muvozanati

~ kesishuvchi kuchlar

~ statik kuchlar}

Uch kuch muvozanatiga oid teoremaning ta’rifi qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan ?

{= Bir tekislikda yotuvchi va o’zaro parallel bo’lmagan uchta kuch muvozanatlansa, ularning ta’sir chiziqlari bir nuqtada kesishadi.

~ O’zaro tik ikki tekislikda yotuvchi parallel bo’lmagan uchta kuch muvozanatlansa, ularning ta’sir chizig’i bir nuqtada kesishadi.

~ Bir tekislikda yotuvchi va o’zaro parallel uchta kuch muvozanatlansa, ularning ta’sir chizig’i bir nuqtada kesishadi.

~ Turli tekislikda yotuvchi va o’zaro parallel uchta kuch muvozanatlansa, ularning ta’sir chizig’iga bir nuqtada kesishadi}

Kuchning o’qdagi proeksiyasi qachon musbat bo’ladi?

{= Agar kuch bilan o’qning musbat yo’nalishi orasidagi burchak o’tkir bo’lsa

~ Agar kuch bilan o’qning musbat yo’nalishi orasidagi burchak o’tmas bo’lsa

~ Kuch o’qqa perpendikulyar bo’lsa

~ Kuch o’qqa parallel bo’lsa}

Kuchning o’qdagi proeksiyasi qachon nolga teng bo’ladi?

{= Kuch o’qqa perpendikulyar bo’lsa

~Agar kuch bilan o’qning musbat yo’nalishi orasidagi burchak o’tkir bo’lsa

~ Agar kuch bilan o’qning musbat yo’nalishi orasidagi burchak o’tmas bo’lsa

~ Kuch o’qqa parallel bo’lsa}

Juft kuch deb nimaga aytiladi?

{= Miqdorlari teng, ta’sir chizig’i bir to’g’ri chiziqda yotmaydigan, parallel va qarama –qarshi yo’nalgan ikki kuch juft kuch deyiladi.

~ Miqdorlari teng, ta’sir chiziqlari bir to’g’ri chiziqda yotadigan, normal va qarama –qarshi yo’nalgan ikki kuch juft kuch deyiladi.

~  Miqdorlari teng, ta’sir chiziqlari bir to’g’ri chiziqda yotmaydigan parallel va bir tomonga yo’nalgan ikki kuch juft kuch deyiladi.

~ Miqdorlari teng, ta’sir chizig’i ustma –ust va qarama –qarshi yo’nalgan kuch juft kuch deyiladi}

Kuchning o’qqa nisbatan momenti qachon nolga teng bo’ladi?

{= Agar kuch o’qqa parallel yoki kuchning ta’sir chizig’i o’qni kesib o’tsa, kuchning o’qqa nisbatan momenti nolga teng.

~  Agar kuch o’qqa parallel yo’nalgan bo’lsa, kuchning o’qqa nisbatan momenti nolga teng bo’ladi.

~  Agar kuch tekislikda yotgan bo’lsa, kuchning o’qqa nisbatan momenti nolga teng bo’ladi.

~ Agar kuchning o’qdagi proeksiyasi musbat ishoraga ega bo’lsa, kuchning o’qqa nisbatan momenti nolga teng}

Kuchning nuqta (markaz) ga nisbatan moment qachon musbat ishorada olinadi?

{= Agar kuch jismni O markaz atrofida soat mili harakati yo’nalishiga teskari

yo’nalishda aylantirsa

~ Agar kuch jismni O markaz atrofida soat mili yo’nalishda aylantirsa

~ Jismga qo’yilgan kuchni o’zining ta‘sir chizig’i bo’ylab jismning istalgan

nuqtasiga ko’chirilsa

~ Kuchning ta’sir chizig’I moment markazini kesib o’tsa}

Tekislikdagi kesishuvchi kuchlar sistemasi teng ta‘sir etuvchisining

biror nuqtaga nisbatan momenti, qo’shiluvchi kuchlarning shu nuqtaga nisbatan momentlarining algebraik …  teng. Varin’on teoremasiga mos tushirib qoldirilgan so’zni toping?

{= yig’indisiga

~ ayirmasiga

~ momentlariga

~ juftlariga}

Juft kuchlar uchun qaysi munosabat o’rinli?

{= Juft kuchlar teng ta‘sir etuvchiga ega emas

~ Juft kuchlar teng ta‘sir etuvchiga egadirlar

~ Juft kuchlar doimo soat miliga teskari yo’nalishda aylantirishga xizmat qiladi

~ Juftni tashkil etuvchi kuchlarni alohida kuchlarga ajratish mumkin}

Statik aniq masala deb nimaga aytiladi ?

{= Tenglamalar sonidan noma’lumlar soni kam bo’lsa ;

~  Tenglamalar sonidan noma’lumlar soni ko’p’ bo’lsa ;

~  Tenglamalarda noma’lumlar bo’lmasa ;

~  Tenglamalar soni bilan noma’lumlar soni teng bo’lsa ;}

Statik aniqmas masala deb nimaga aytiladi?

{= Tenglamalar sonidan no’malumlar soni ko’p’ bo’lsa.

~  Tenglamlar soni bilan no’malumlar soni teng bo’lgan masalaga.

~  Isbot talab qilmaydigan masalaga.

~  Og’zaki yechiladigan masalaga.}

 Kuchni o’ziga parallel ko’chirishga oid lemma qanday ta’riflanadi?

{= Kuchni o’ziga parallel ravishda bir nuqtadan boshqa nuqtaga keltirish natijasida keltirish markazida shu kuchga teng kuch va momenti berilgan kuchning keltirish markaziga nisbatan momentiga teng bo’lgan qo’shilgan juft hosil bo’ladi.

~ Kuchni o’ziga parallel ravishda bir nuqtadan boshqa ixtiyoriy nuqtaga keltirish natijasida keltirish markazida shu kuchga teng kuch hosil bo’ladi.

~ Kuchni o’ziga parallel ravishda bir nuqtadan boshqa ixtiyoriy nuqtaga keltirish natijasida, keltirish markazida qo’shilgan juft hosil bo’ladi.

~ Kuchni o’ziga parallel ravishda bir nuqtadan boshqa ixtiyoriy nuqtaga keltirish natijasida, keltirish markazidan shu kuchga teng kuch va juft hosil bo’ladi}

Tekislikdagi kuchlar sistemasi ta‘sirida jism qanday hollarda muvozanatda bo’ladi?

{= bu kuchlarning bosh vektori  va bosh momenti alohida- alohida nolga teng

bo’lganda

~ bu kuchlarning bosh vektori nolga teng bo’lib, bosh moment noldan farqli bo’lganda

~ bu kuchlarning bosh vektori noldan farqli bo’lib, bosh moment nolga teng bo’lganda

~ bu kuchlarning bosh momenti va bosh vektori noldan farqli bo’lganda }

Uzunlik birligiga to’g’ri kelgan taqsimlangan kuchni qanday atash mumkin?

{= intensivlik

~ juft kuch

~ kesishuvchi kuch

~ teng ta’sir etuvchi}

Qattiq jismning og’irlik markazi deb nimaga aytiladi?

{= Qattiq jismning istalgan holatida bo’lakchalar og’irlik kuchlari teng ta‘sir

etuvchisining ta‘sir chizig’i o’tadigan va qattiq jism bilan chambarchas bog’liq bo’lgan nuqtasiga

~ Qattiq jismning istalgan holatida bo’lakchalar og’irlik kuchlari teng ta‘sir

etuvchisining ta‘sir chizig’i o’tadigan va qattiq jismga bog’liq bo’lmagan nuqtasiga

~ Qattiq jismning istalgan holatida bo’lakchalar og’irlik kuchlarining  nolga ekvivalent bo’lgan  nuqtasiga

~ Barcha javoblar to’g’ri}

Simmetriya tekisligiga ega bo’lgan bir jinsli jismning og’irlik markazi uning qayerida yotadi?

{= simmetriya tekisligida

~ simmetriya tekisligidan chapda

~ simmetriya tekisligidan o’ng tomonda

~ simmetriya tekisligiga bog’liq emas}

Agar jismning bir qismi qirqib olingan bo’lib, uning  og’irlik markazini aniqlash lozim bo’lsa qaysi usuldan foydalanish ahamiyatga ega?

{=  manfiy yuza usuli

~ simmetriya usuli

~ bo’laklarga ajratish usuli

~ bunday holda jismning og’irlik markazini aniqlash imkonsiz}

Bir jinsli bo’lmagan murakkab shaklli jismlarning og’irlik markazini aniqlashda qanday tajriba usullaridan foydalaniladi.

{= ipga osish, tarozida tortish

~ ipga osish, simmetriya

~ tarozida tortish , simmetriya

~ ipga osish, bo’laklarga ajratish}

Uchburchak yuzasining og’irlik markazi uning …  kesishgan nuqtada yotadi.

{= medianalari

~ bissektrisalari

~ o’rta chiziqlari

~ tashqi chizilgan aylana markazi va ichki chizilgan aylana markazini tutashtirib turuvchi to’gri chiziqlar}

Kinematika  bo’limida asosan nimalar o’rganiladi ?

{= Jismlarning harakatini mazkur  jismlarning  massasi  va  ularni  ta’sir    etuvchi    kuchlarga   bog’lamay,   faqat   geometrik  nuqtai  nazardan   o’rganadigan   nazariy    mexanikaning   bir   bo’limiga aytiladi.

~ Jismlarning harakati mazkur jismlarning og’irligi va ularga   ta’sir etuvchi kuchlarga bog’lab, faqat geometrik nuqtai nazardan o’rganadigan nazariy mexanikaning bir bo’limiga aytiladi.

~ Jismlarning   harakati  mazkur  jismlarning massasi va ularga  ta’sir   etuvchi   kuchlarni  e’tiborga  olib  o’rganadigan  nazariy mexanikaning bir bo’limiga  aytiladi.

~ Jismlarning vaznsizligi mazkur jismlarning massasi va ularga ta’sir etuvchi kuchlarga bog’lamay o’rganadigan nazariy mexanikanig bir bo’limiga aytiladi}

 Nuqta harakati qanday usullarda beriladi

{= vektor , koordinatalar, tabiiy usullarda

~  vektor , koordinatalar, simmetriya usullarda

~ simmetriya, koordinatalar

~ barcha javoblar to’g’ri}

Tabiiy usulning qolgan usullardan asosiy farqli tomoni nimada?

{= Nuqta trayektoriyasi avvaldan ma’lum bo’ladi

~ Nuqta trayektoriyasi chapdan o’ngga tomon yo’nalgan bo’ladi

~ Nuqta trayektoriyasi o’ngdan chapga tomon yo’nalgan bo’ladi

~ Nuqta trayektoriyasi avvaldan ma’lum emas}

Nuqta … ning urinmadagi proeksiyasi tezlikning algebraik qiymatidan vaqt bo’yicha olingan birinchi tartibli hosilasiga yoki nuqtani yoy koordinatasidan vaqt bo’yicha olingan ikkinchi tartibli hosilasiga teng

{=  tezlanishining

~ tezligining

~ kvadratining

~ masofasining}

Nuqtaning tezlanish vektori … . Jumlani davom ettiring.

{=  urunma va normal tezlanishlarning geometrik yig’indisiga teng

~  urunma va normal tezlanishlarning geometrik ayirmasiga teng

~ urunma va normal tezlanishlarning geometrik ko’paytmasiga teng

~ urunma va normal tezlanishlarning geometrik yig’indisi kublarining ko’paytmasiga teng}

Jismda olingan har qanday kesma jism harakati davomida hamma vaqt o’z  o’ziga parallel ko’chsa, jismning bunday harakatiga … harakat deyiladi. Jumlaga mos so’zni toping.

{=  ilgarilanma

~ tekis parallel

~ qo’zg’almas o’q atrofidagi aylanma

~ mexanik}

Qattiq jismning qo’zg’almas o’q atrofidagi  aylanma harakati deb qanday harakatga aytiladi?

{=Qattiq jismning qandaydir ikkita nuqtasi uning harakati davomida qo’zg’almasdan qolsa

~ Butun harakati davomida tezlanishga ega bo’lmasa

~Qattiq jismning qandaydir ikkita nuqtasi butun harakat davomida tekis o’zgaruvchan bo’lsa

~Qattiq jismning qandaydir ikkita nuqtasi uning harakati davomida ma’lum qonuniyat asosida o’zgarsa}

Tekis aylanma harakat deb qanday harakatga aytiladi?

{=  Jism harakati davomida uning burchak tezligi o’zgarmay qolsa

~ Jism harakati davomida burilish burchagi o’zgarmay qolsa

~ Jismning harakati davomidagi normal tezlanishi urinma tezlanishdan katta bo’lsa

~ Jismning harakati davomidagi normal tezlanishi urinma tezlanishdan kichik bo’lsa}

Qattiq jismning tekis parallel harakati deb nimaga aytiladi?

{=Jismning xar bir nuqtasi doimiy biror qo’zg’almas tekislikka parallel tekislikda harakatlansa, uning bunday harakatiga tekis parallel harakat deyiladi.

~ Jismning barcha nuqtalari doimiy biror qo’zg’aluvchan tekislikka parallel tekislikda harakatlansa, uning bunday harakati tekis parallel harakat deyiladi.

~ Jismning ikki nuqtasi doimiy biror qo’zg’almas tekislikka nisbatan qo’zg’almay qolsa, uning bunday harakati tekis parallel harakat deyiladi.

~ Jismning barcha nuqtalari doimiy biror qo’zg’almas tekislikka nisbatan qo’zg’almas qolsa, uning bunday harakati tekis parallel harakat deyiladi}

Nuqtaning ko’chirma harakati deb nimaga aytiladi?

{=  Qo’zg’aluvchan sanoq sistemasi va u bilan bog’liq bo’lgan barcha nuqtalarning qo’zg’almas koordinata sistemasiga nisbatan harakatiga aytiladi.

~  Nuqtaning aylanish o’qiga nisbatan harakatiga aytiladi.

~  Nuqtaning qo’zg’almas nuqtaga nisbatan harakatiga aytiladi.

~  Nuqtaning qo’zg’almas koordinata sistemasiga nisbatan harakatiga aytiladi}

Nuqtaning (murakkab) absolyut harakati deb nimaga aytiladi?

{=   Nuqtaning bir vaqtning o’zida ikki yoki undan ortiq sanoq sistemasiga nisbatan Harakatiga aytiladi.

~   Nuqtaning boshqa nuqtaga nisbatan harakatiga aytiladi.

~   Nuqtaning koordinata boshiga nisbatan harakatiga aytiladi.

~   Nuqtaning qutb nuqtasiga nisbatan harakatiga aytiladi}

Nuqtaning nisbiy harakati deb nimaga aytiladi?

{=   Nuqtaning qo’zg’aluvchan koordinata sistemasiga nisbatan harakatiga aytiladi.

~  Nuqtaning yerga nisbatan harakatiga aytiladi.

~   Nuqtaning quyoshga nisbatanhharakatiga aytiladi.

~   Nuqtaning qo’zg’almas koordinata sistemasiga nisbatan harakatiga aytiladi}

Murakkab harakatda nuqtaning absolyut tezligi nisbiy va ko’chirma tezliklarning … teng. Jumlaga mos so’zni toping?

{=  geometrik yig`indisiga

~  geometrik ayirmasiga

~  kvadratlarining ayirmasiga

~  kvadratlarining ikkilanganiga}

 koptokning kema palubasiga nisbatan harakati … harakat koptokning tezligi esa …  tezlikdir. Nuqtalar o’rniga mos so’zni aniqlang?

{= nisbiy

~  ko’chirma

~  aylanma

~  ilgarilanma}

Sferik harakatda burchak tezlanish vektori, burchak tezlik vektori godografiga o`tkazilgan … bo`ylab yo`naladi. Nuqtalar o’rniga mos so’zni toping.

{= Urinma

~ Normal

~ Parallelogram

~ Uchburchak}

Sferik harakatda qo`zg`almas nuqtaga ega bo`lgan qattiq jismning bir holatdan ikkinchi holatga har qanday ko`chishini qo`zg`almas nuqtadan o`tuvchi o`q atrofida eng kamida necha marta aylantirish orqali amalga oshirish mumkin?

{= Kamida bir marta aylantirish bilan

~ Kamida ikki marta aylantirish bilan

~ Kamida uch marta  aylantirish bilan

~ Kamida to’rt marta  aylantirish bilan}

Dinamikaning asosiy qonuni qaysi?

{= moddiy nuqtaning massasini unga ta’sir qilayotgan kuchlardan oladigan tezlanishiga ko‘paytmasi, moduli bo‘yicha kuchga teng bo‘lib, moddiy nuqtaning oladigan tezlanishning yo‘nalishi kuchning yo‘nalishi bilan bir xil bo‘ladi.

~ ikkita moddiy nuqtaning bir-birlariga ta’sir kuchlari, shu nuqtalarni birlashtiruvchi chiziqda joylashib, modullari teng lekin yo‘nalishlari qarama qarshi bo‘ladi.}

~ tashqi muhit ta’siridan ihotalangan moddiy nuqtaga qo‘yilgan kuchlar uning holatini o‘zgartirmaguncha, u o‘zining tinch holatini yoki to‘g‘ri chiziqli tekis harkatini davom etdiradi.

~ to’g’ri javob keltirilmagan}

Dinamika bo’limida nimalar o’rganiladi?

{= Moddiy nuqtaning harakatiniunga ta’sir etuvchi kuchlarga bog’lab o’rganiladi

~  Moddiy nuqtaning harakatini faqat geometrik nuqtai nazardan o’rganiladi

~ Nuqtaning faqat muvozanat vaziyati o’rganiladi

~ Moddiy nuqtaning harakati ishqalanish kuchlaridan holi ravishda o’rganiladi}

1. Nyuton qonunlari qanday sanoq sistemasida o’rinlidir.

{= Inersial

~ Noinersial

~ Har ikkala sanoq sistemalarida ham

~ Nyuton qonunlarining qo’llanilishi inersial sanoq sistemalarining tanlab olinishiga bog’liq emas}

To`g`ri chiziqli va teng o`lchovli harakat moddiy nuqtaning inersiyasi bo`yicha harakatidan iborat. Bu hodisani ta’riflovchi qonun dinamikaning qaysi qonunini asoslaydi.

{= Birinchi

~ Ikkinchi

~ Uchinchi

~ To’rtinchi}

Erkin jismlar uchun dinamikaning birinchi masalasini yechishdan asosiy maqsad nima ?

{= Nuqtaning  harakat  qonunini  bilgan holda, unga ta’sir etuvchi kuchni aniqlash.

~Nuqtaning tezligini bilgan holda uning tezlanishini aniqlash.

~Nuqtaning tezlanishini bilgan holda, uning bosib o’tgan yo’lini aniqlash.

~Nuqta ta’sir etuvchi kuchni bilgan holda, unga ta’sir etuvchi kuchni aniqlash}

Erkin jismlar uchun dinamikaning ikkinchi  masalasini echishdan asosiy maqsad nima ?

{= Nuqtaga ta’sir etuvchi kuchni bilgan holda,uning harakat qonunini aniqlash.

~Nuqtaning tezlanishini bilgan holda, uning tezligini aniqlash.

~Nuqtaning bosib o’tgan  yo’lini bilgan holda, uning tezlanishini aniqlash.

 ~Nuqtaning massasini bilgan holda, unga ta’sir etuvchi kuchni aniqlash}

Bog’langan jismlar uchun dinamikaning birinchi masalasini yechishdan asosiy maqsad nima

{= Nuqtaga ta’sir etuvchi aktiv kuchni xamda harakat qonunini bilgan holda, bog’lanish reaksiyasini aniqlash.

~Nuqtaning massasini va uning bosib o’tgan yo’lini bilgan holda,unga ta’sir etuvchi kuchni aniqlash.

~Nuqtaning bog’lanish reaksiyasini bilgan holda,unga ta’sir etuvchi kuchni aniqlash.

~Nuqtaning tezligini va bosib o’tgan yo’lini bilgan holda,uning massasini aniqlash}

Bog’langan jismlar uchun dinamikaning ikkinchi masalasini echishdan asosiy maqsad nima

 {= Nuqtaning harakat qonunlarini va unga ta’sir etuvchi aktiv kuchni bilgan holda,unga ta’sir etuvchi bog’lanish reaksiyasini aniqlash ;

~Nuqtaning harakat qonunini bilgan holda,unga ta’sir etuvchi bog’lanish reaksiyasini topish.;

~Nuqtaga ta’sir etuvchi aktiv kuchni bilgan holda,  uning harakat qonuni va bog’lanish reaksiyasini aniqlash.

~Nuqtaga ta’sir etuvchi bog’lanish reaksiyasini bilgan holda, unga ta’sir etuvchi aktiv kuchni, uning harakat qonunini aniqlash}

Moddiy nuqta nisbiy harakat dinamikasining qanday xususiy hollarida  reaksiya kuchlari va ko’chirma inersiya kuchlari har onda o’zaro muvozanatlanadi?

{= Nuqta qo’zg’aluvchi koordinatalar sistemasiga nisbatan tinch holatda bo’lsa

~Nuqta qo’zg’almas koordinatalar sistemasiga nisbatan tinch holatda bo’lsa

~Nuqta qo’zg’aluvchi koordinatalar sistemasida ilgarilanma harakatda bo’lsa

~To’g’ri javon yo’q}

M nuqtaning tebranish markazidan nuqtadan eng katta masofaga og’ishi nima deb ataladi?

{= Amplituda

~ Chastota

~Fazalar farqi

~Tebranish davri}

Tebranish davriga teskari nisbatga ega bo’lga kattalik nima deb ataladi?

{= Chastota

~ Amplituda

~ Fazalar farqi

~Tebranish davri}

Xususiy tebranishlar chastotasi uyg’otuvchi kuch chastotasiga yaqin kelganda yoki teng bo’lganda qanday hodisa sodir bo’ladi?

{= Rezonans

~ Amplituda kamayib boradi

~ Tebranish davri mavjud bo’lmaydi

~ Jism harakatsiz qoladi}

Majburiy tebranishlarning amplitudasi … . Jumlani davom ettiring.

{= boshlang‘ich shartlarga bog‘liq emas

~ boshlang‘ich shartlarga uzviy ravishda bog‘liq

~ nolga teng

~ juda kichkina}

Majburiy tebranishlar … . Jumlanidavom ettiring.

{= muhit qarshiligi ta’sirida so‘nmaydi

~ muhit qarshiligi ta’sirida so‘nadi

~ amplitudasi doimo boshlang’ich shartlarga bog’liq

~ rezonansni hosil qilmaydi}

Mexanik sistema deb nimaga aytiladi?

{= Bir-biri bilan ma’lum munosabatda bog’langan xamda xar bir  nuqtasining harakati va holati boshqa nuqtalarning harakati va holatiga bog’liq bo’lgan sistema mexanik sistema deyiladi.

~Bir-biridan ma’lum masofada joylashgan nuqtalar to’plamiga  mexanik sistema deyiladi.

~Fazoda joylashgan bir-biri bilan bog’liq bo’lmagan nuqtalar  to’plami mexanik sistema deyiladi.

~Tekislikda joylashgan bir-biri bilan ma’lum munosabatda bo’lgan moddiy nuqtalar to’plamiga mexanik sistema deyiladi.}

Tashqi kuchlar deb qanday kuchlarga aytiladi?

{= Mexanik sistema nuqtalariga kirmaydigan nuqta yoki jismlar tomonidan ko’rsatiladigan ta’sir kuchlari tashqi kuchlar deyiladi.

~Mexanik sistema kiruvchi moddiy nuqtalar orasidagi o’zaro ta’sir kuchlariga tashqi kuchlar deyiladi.

~Nuqta yoki jismlar tomonidan bir-biriga ko’rsatiladigan ta’sir kuchlari tashqi kuchlar deyiladi.

~Jismni tashqil kilgan moddiy nuqtalar orasidagi o’zaro ta’sir kuchlari tashqi kuchlar deyiladi.}

Ichki kuchlar deb nimaga aytiladi?

{= Sistemani tashkil etuvchi nuqtalarning o’zaro ta’sir kuchlari ichki kuchlar deyiladi.

~Nuqtalar tomonidan jismga ko’rsatadigan kuchlari ichki kuchlar deyiladi.

~Jism tomonidan moddiy nuqtaga ta’sir etuvchi kuchlar ichki kuchlar deyiladi

~Bir jismning ikkinchi bir jismga ko’rsatadigan ta’sir kuchi ichki kuchlar deyiladi.}